اصول و روشکار
قرینه بر یک قاعدهٔ ساده بنا شده است: هر مدعایی که اینجا منتشر میشود باید قابل ردیابی باشد. خواننده باید بتواند از هر جمله به سندی برسد که آن جمله بر آن استوار است. این صفحه توضیح میدهد که این قاعده در عمل چه معنایی دارد.
منابع آشکار
«منابع آشکار» (Open Source Intelligence — OSINT) یعنی موادی که هر کسی میتواند بدون دسترسی ویژه به آنها برسد: تصاویر ماهوارهای تجاری، دادههای ردیابی پرواز و کشتیرانی، اسناد و بودجههای رسمی، مناقصهها و قراردادهای دولتی، بیانیهها و نشریات نیروهای مسلح، تصاویر و ویدیوهای منتشرشده، و گزارشهای رسانهای.
قرینه اطلاعات طبقهبندیشده منتشر نمیکند، از منابع انسانی استفاده نمیکند، و هیچ مطلبی را بر پایهٔ «شنیدهها» بنا نمیگذارد.
طبقهبندی مطالب
هر مطلب در قرینه دقیقاً یکی از پنج نوع زیر است و نوع آن روی خود صفحه مشخص است:
| نوع | چیست |
|---|---|
| گزارش جامع | گزارش تجمیعی دورهای از رویدادها؛ نوشتهٔ تحریریهٔ قرینه، با ارجاع درونمتنی به هر منبع |
| ترجمهٔ کامل با مجوز | ترجمهٔ کامل یک اثر، تنها آنجا که پروانهٔ خود اثر این اجازه را صراحتاً داده باشد |
| گزارش مستقل | گزارشی که تحریریهٔ قرینه بر پایهٔ واقعیتهای گزارششده توسط یک منبع دیگر، اما با ساختار و نگارش مستقل خود نوشته است |
| تحلیل | تحلیل تحریریهٔ قرینه |
| پروندهٔ مستند | توضیحنامهای که از اسناد اولیه و مواد در مالکیت عمومی ساخته شده است |
حق نشر و بازنشر
این بخش مهمترین بخش این صفحه است.
ترجمه، از نظر حقوقی، یک «اثر اشتقاقی» است (مادهٔ ۸ کنوانسیون برن). یعنی ترجمهٔ کامل یک مقالهٔ دارای حق نشر، بدون اجازهٔ صاحب اثر، نقض حق نشر است — و کوتاهکردن یا ویرایش سبک آن ترجمه چیزی را تغییر نمیدهد. این نکتهای است که بسیاری از آرشیوهای فارسیزبان نادیده میگیرند.
قرینه سه مسیر را از هم جدا میکند:
۱. آنجا که پروانه اجازه میدهد، ترجمهٔ کامل منتشر میشود. برخی ناشران آثارشان را تحت پروانههای کریتیو کامنز یا با اجازهنامهٔ صریح بازنشر منتشر میکنند. در این حالت ترجمهٔ کامل منتشر میشود و متن پروانه، نشانی آن، و پیوند به اثر اصلی عیناً روی صفحه میآید.
۲. آنجا که پروانه اجازه نمیدهد، ترجمه منتشر نمیشود. بهجای آن، تحریریهٔ قرینه گزارشی مستقل مینویسد. واقعیتها مشمول حق نشر نیستند؛ آنچه مشمول حق نشر است، بیان و ساختار و چینش آنهاست. بنابراین گزارش مستقل، ساختار و مقدمه و نگارش خودش را دارد، نقلقول مستقیم را کوتاه و با ارجاع صریح میآورد، و پیوندی برجسته به اثر اصلی میدهد. چنین گزارشی بازنویسی یک ترجمه نیست و نمیتواند باشد.
۳. آنجا که منبع در مالکیت عمومی است، مثل آثار دولت ایالات متحده، دلیل قرارگرفتن اثر در مالکیت عمومی روی صفحه ذکر میشود.
هر صفحه در قرینه یک «بلوک حقوق» دارد که میگوید متن پیش روی شما در کدام یک از این دستهها قرار میگیرد و بر چه پایهای منتشر شده است. اگر این بلوک را روی صفحهای نمیبینید، آن صفحه ناقص است؛ لطفاً به ما خبر دهید.
زبان درجهٔ اطمینان
هر ادعا به یک اندازه محکم نیست و قرینه وانمود نمیکند که هست. این واژهها در متنها معنای مشخصی دارند:
- تأییدشده — دستکم دو منبع مستقل، یا یک سند اولیه که خودمان آن را دیدهایم.
- گزارش شده است — یک منبع معتبر آن را گزارش کرده و ما آن را مستقلاً تأیید نکردهایم. نام آن منبع همیشه در متن میآید.
- به نظر میرسد / احتمالاً — استنتاج ما از شواهد موجود است، نه گزارش کسی.
- مدعی است — ادعای یک طرفِ درگیر که منفعت مستقیم در روایت دارد.
وقتی چیزی را نمیدانیم، مینویسیم که نمیدانیم. بخش «آنچه نامعلوم است» در گزارشها تزئینی نیست.
اصلاح خطا
خطا اتفاق میافتد. وقتی خطایی در قرینه پیدا شود:
- خطاهای معنادار در پایان همان صفحه، با تاریخ و شرح آنچه تغییر کرده، ثبت میشوند. متن غلط بیسروصدا حذف نمیشود.
- اگر مبنای یک گزارش کاملاً فرو بریزد، گزارش با یادداشتی صریح در بالای صفحه باقی میماند، نه اینکه پاک شود.
- غلط املایی و اصلاحات نگارشی ثبت نمیشوند.
برای گزارش خطا یا درخواست اصلاح، از نشانی مندرج در صفحهٔ درباره استفاده کنید.
آنچه منتشر نمیکنیم
- اطلاعات طبقهبندیشده یا نشتیافتهای که صحتش را نمیتوانیم مستقلاً بسنجیم.
- اطلاعات شخصی افراد غیرعمومی؛ نام و تصویر و موقعیت مکانی کسانی که چهرهٔ عمومی نیستند.
- جزئیاتی که انتشارشان مستقیماً جان افراد را به خطر میاندازد.
- تصاویر و ویدیوهایی که منشأ و تاریخشان را نتوانستهایم احراز کنیم — مگر اینکه صراحتاً بهعنوان «احرازنشده» معرفی شوند.
- ترجمهٔ آثاری که پروانهٔ آنها اجازهٔ ترجمه نمیدهد.